Zarz\u0105d komisaryczny stanowi zaledwie jeden z element\u00f3w sprawowania nadzoru nad samorz\u0105dem terytorialnym, jednak jego specyfika, polegaj\u0105ca na w\u0142adczym ingerowaniu w\u0142adzy pa\u0144stwowej w sprawy lokalne, sprawia, \u017ce instytucja komisaryczno\u015bci stanowi interesuj\u0105cy przedmiot bada\u0144 zar\u00f3wno dla historyka prawa, jak i politologa. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wykorzystywania zarz\u0105du komisarycznego w samorz\u0105dzie terytorialnym mi\u0119dzywojennej Polski pozwala\u0142a domniemywa\u0107, \u017ce wprowadzenie tej instytucji nie wynika\u0142o z racjonalnych przes\u0142anek, lecz z samowoli aparatu administracji pa\u0144stwowej, kieruj\u0105cego si\u0119 politycznymi pobudkami.<\/p>\n
W pracy podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 odnalezienia genezy komisaryczno\u015bci w polskim ustawodawstwie oraz wskazania kierunku jej ewolucji nie tylko na podstawie akt\u00f3w prawnych, ale i opinii doktryny prawa. Powszechnie funkcjonuj\u0105cy zarzut wobec w\u0142adz rz\u0105dowych o wykorzystywanie instytucji nadzoru, w tym r\u00f3wnie\u017c zarz\u0105du komisarycznego, jako instrumentu do przej\u0119cia w\u0142adzy w jednostkach samorz\u0105du terytorialnego sk\u0142oni\u0142 do udowodnienia tej tezy. W tym celu przeanalizowano \u015bwiadcz\u0105ce o tym przyk\u0142ady, szczeg\u00f3lnie zwracaj\u0105c uwag\u0119 na specyficzne uwarunkowania ka\u017cdego z nich \u2013 okres wprowadzenia zarz\u0105du komisarycznego, wykorzystan\u0105 argumentacj\u0119 i podstawy prawne do rozwi\u0105zania organ\u00f3w ustrojowych, a tak\u017ce sytuacj\u0119 polityczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 oraz gospodarcz\u0105 nadzorowanego podmiotu.<\/p>\n
W pracy wykorzystano opisy funkcjonowania samorz\u0105d\u00f3w du\u017cych miast wydzielonych z powiatu, b\u0119d\u0105cych jednocze\u015bnie odr\u0119bnymi powiatami miejskimi dla cel\u00f3w administracji og\u00f3lnej, kt\u00f3re stanowi\u0142y najbardziej charakterystyczne przyk\u0142ady ustanowienia zarz\u0105du komisarycznego w okresie mi\u0119dzywojennym, szeroko komentowane przez zainteresowanych t\u0105 instytucj\u0105 prawn\u0105.\u00a0Na 14 \u201ewielkich miast\u201d a\u017c 12 do\u015bwiadczy\u0142o wykorzystania przez w\u0142adz\u0119 nadzorcz\u0105 uprawnie\u0144, umo\u017cliwiaj\u0105cych wprowadzenie mianowanego komisarza rz\u0105dowego do ich samorz\u0105d\u00f3w. W dw\u00f3ch kolejnych miastach \u2013 Chorzowie i Katowicach ograniczono si\u0119 do ustanowienia komisarycznej Rady Miejskiej, co oznacza, \u017ce \u017cadne z du\u017cych miast Polski nie\u00a0obroni\u0142o si\u0119 przed w\u0142adcz\u0105 ingerencj\u0105 organ\u00f3w nadzorczych. By\u0142 to efekt rosn\u0105cej polityzacji prawa, wynikaj\u0105cej ze zmiany ideologii pa\u0144stwowej po zamachu majowym, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do wzmocnienia pozycji administracji pa\u0144stwowej wzgl\u0119dem podleg\u0142ych podmiot\u00f3w i traktowania jej przez polityk\u00f3w jako narz\u0119dzia do osi\u0105gania partykularnych cel\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"featured_media":15630,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"journal":[],"rodzaj":[],"seria":[],"product_brand":[],"product_cat":[6958,6932],"product_tag":[7912],"class_list":{"0":"post-46452","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"product_cat-historia","7":"product_cat-prawo-i-administracja","8":"product_tag-jacek-waldoch","9":"pa_rok-wydania-2020-en","11":"first","12":"instock","13":"taxable","14":"shipping-taxable","15":"purchasable","16":"product-type-simple"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/46452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"journal","embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/journal?post=46452"},{"taxonomy":"rodzaj","embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/rodzaj?post=46452"},{"taxonomy":"seria","embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/seria?post=46452"},{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=46452"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=46452"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wydawnictwo.ug.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=46452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}